วันอังคารที่ 22 กรกฏาคม 2014 เวลา 23:18 น.

พระบรมวงศานุวงศ์ ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบรมวงศานุวงศ์

พระบรมวงศานุวงศ์ หมายถึง พระประยูรญาติใหญ่น้อยทั้งหมดทุกราชสกุลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยประกอบด้วย 2 คำ คือ

  • พระบรมวงศ์ (บรมวงศ์ แปลว่า วงศ์ประเสริฐ หมายถึง วงศ์ใหญ่) หรืออาจจะกล่าวได้ว่าเป็น "พระญาติที่สนิทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว" อันได้แก่ เจ้านายที่มีพระยศเป็น เจ้าฟ้า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ และพระองค์เจ้า ตัวอย่างพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่หรือที่ใกล้ชิดพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เช่น สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระเชษฐภคินี เป็นต้น
  • พระอนุวงศ์ (อนุวงศ์ แปลว่า วงศ์น้อย) หรืออาจจะกล่าวได้ว่าเป็น "พระญาติห่าง ๆ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ" อันได้แก่ เจ้านายที่มีพระยศตั้งแต่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ลงมาถึง หม่อมเจ้า ซึ่ง หม่อมเจ้าถือเป็นพระอิศริยศชั้นสุดท้ายใน บรรดาเหล่าพระบรมวงศานุวงศ์ ต่ำกว่าหม่อมเจ้า อันได้แก่ หม่อมราชวงศ์ และหม่อมหลวงถือเป็นสามัญชน (ไม่ต้องใช้คำราชาศัพท์และมิได้จัดอยู่ในพระอนุวงศ์ แต่ถูกจัดอยู่ใน ราชสกุล หรือผู้สืบเชื้อสายในราชสกุล หรือผู้เนื่องในสายราชสกุล สำหรับผู้สืบเชื้อสายลงมาจากหม่อมหลวงจะมีคำนำหน้านามตามปกติสามัญคือ นาย/นางสาว และมีสร้อย ณ อยุธยาต่อท้ายนามสกุลอันเป็นราชสกุล สำหรับผู้สืบเชื้อสายมาจากฝ่ายบิดาเท่านั้น และสำหรับผู้ที่สืบเชื้อสายมาจาก หม่อมหลวงฝ่ายมารดาสามารถขอร่วมใช้นามสกุลอันเป็นราชสกุลได้ แต่ไม่ต้องเติมคำว่า ณ อยุธยา ดังนั้นจึงพึงระวังในการใช้ เพราะพระราชวงศ์จะสืบราชตระกูลทางฝ่ายหน้าเท่านั้น (ชาย)

ลำดับพระบรมวงศานุวงศ์ในรัชกาลปัจจุบัน

ลำดับที่  1
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
ลำดับที่  2 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ
ลำดับที่  3 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช  เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณฯ  สยามมกุฎราชกุมาร
ลำดับที่  4 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา  เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธรฯ  สยามบรมราชกุมารี
ลำดับที่  5 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ  เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์  อัครราชกุมารี
ลำดับที่  6 สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ  เจ้าฟ้าเพชรรัตน์ราชสุดา  สิริโสภาพัณณวดี ทรงเป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
ลำดับที่  7 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระนามเดิม "หม่อมเจ้าหญิงกัลยาณิวัฒนา"  เป็นพระธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงสงขลานครินทร์ (สมเด็จพระบรมราชชนก)  กับหม่อมสังวาลย์  มหิดล (สมเด็จพระบรมราชชนนี) ในสมัยรัชกาลที่  7  ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น  "พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าหญิงกัลยาณิวัฒนา"  ในสมัยรัชกาลที่  8  เป็น "สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้า"  และได้กราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์  เพื่อทำการสมรสกับพันเอกอร่าม รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์  จนกระทั่งในรัชกาลปัจจุบันจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ  พระราชทานคืนฐานันดรศักดิ์
ลำดับที่  8 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา  สิริวัฒนาพรรณวดี พระนามเดิมว่า  "สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าอุบลรัตน์ราชกัญญาฯ"  เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หับ  กับสมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ  ต่อมาได้กราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อทำการสมรส
ลำดับที่  9
พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าศรีรัศมิ์  พระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ  สยามมกุฎราชกุมาร สกุลเดิม  "อัครพงศ์ปรีชา"  เสกสมรสกับสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร  เมื่อวันที่  10  กุมภาพันธ์  2544   ต่อมาเมื่อมีพระประสูติกาลพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติแล้ว  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ เมื่อวันที่  16  มิถุนายน  2548
ลำดับที่  10 พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าโสมสวลี  พระวรราชาทินัดดามาตุ พระนามเดิมว่า  "หม่อมหลวงโสมสวลี  กิติยากร"  เป็นธิดาของหม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร  กับท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี  ยุคล  เสกสมรสกับสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และได้รับสถาปนาให้ดำรงฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์  เมื่อวันที่  3  มกราคม  2520  ต่อมาในวันที่  12  สิงหาคม  2534  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ  ให้เฉลิมพระนามเป็น  "พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ"
ลำดับที่  11
พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา  ทรงเป็นพระธิดาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ  สยามมกุฎราชกุมาร  กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ  พระองค์เจ้าโสมสวลี  พระวรราชาทินัดามาตุ  มีศักดิ์เป็นพระเจ้าหลานเธอพระองค์ใหญ่ในรัชกาลปัจจุบัน
ลำดับที่  12 พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ ทรงมีพระนามเดิมว่า  "หม่อมเจ้าสิริวัณวรี  มหิดล"  เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร  กับนางสุจาริณี  วิวัชรวงศ์
ลำดับที่  13 พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ ทรงเป็นพระโอรสในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ  สยามมกุฎราชกุมาร  กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายา
ลำดับที่  14
พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ ทรงเป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี  กับนาวาอากาศเอกวีรยุทธ ดิษยศรินทร์ 
ลำดับที่  15
พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ทรงเป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี  กับนาวาอากาศเอกวีรยุทธ  ดิษยศรินทร์